Jesienią rozpoczyna się sezon zwiększonej liczby zakażeń układu oddechowego. Grypa, COVID-19 i RSV to trzy różne choroby wirusowe, które mogą prowadzić do poważnych powikłań. Sprawdź, kto powinien szczególnie rozważyć szczepienie, jakie preparaty są dostępne w sezonie 2026/2027, ile kosztują i jak zaszczepić się w aptece.
We wrześniu rozpoczyna się nie tylko nowy rok szkolny, ale również sezon szczepień. Okres jesienno-zimowy sprzyja zakażeniom układu oddechowego, przed którymi warto chronić się z wyprzedzeniem. Szczepienia pomagają ograniczyć ryzyko zachorowania, a przede wszystkim ciężkiego przebiegu infekcji i jej powikłań.
Dobra wiadomość: osoby dorosłe mogą skorzystać ze szczepień przeciw grypie, COVID-19 i RSV również w odpowiednio przygotowanych aptekach. W wielu przypadkach farmaceuta może wystawić receptę, przeprowadzić kwalifikację i wykonać szczepienie podczas jednej wizyty.
GRYPA – DOBRZE ZNANA, A WCIĄŻ POTRAFI ZASKOCZYĆ
Grypa jest poważną i bardzo zaraźliwą chorobą wirusową, która może prowadzić do groźnych powikłań, w tym zapalenia płuc, nasilenia chorób przewlekłych czy wtórnych zakażeń bakteryjnych.
Choć choroba towarzyszy nam od dawna, wirusy grypy stale się zmieniają. Każdego roku aktualizowany jest skład szczepionek, tak aby jak najlepiej odpowiadały krążącym wariantom wirusa. Właśnie dlatego szczepienie przeciw grypie zaleca się powtarzać co roku.
W sezonie 2026/2027 dostępne są trzy szczepionki przeciw grypie:
- Vaxigrip – szczepionka inaktywowana,
- Influvac – szczepionka inaktywowana,
- Efluelda – szczepionka wysokodawkowa przeznaczona dla osób starszych.
Wszystkie są preparatami trójskładnikowymi, dostosowanymi do sezonu 2026/2027. O wyborze odpowiedniej szczepionki warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.
Kto powinien szczególnie rozważyć szczepienie?
Szczepienie przeciw grypie zaleca się osobom po ukończeniu 6. miesiąca życia, o ile nie występują przeciwwskazania. Szczególnie istotne jest ono dla:
- osób starszych, szczególnie po 60.–65. roku życia;
- kobiet w ciąży i połogu oraz planujących ciążę;
- niemowląt powyżej 6. miesiąca życia i małych dzieci;
- osób z chorobami przewlekłymi;
- osób z obniżoną odpornością;
- personelu medycznego i osób mających kontakt z grupami ryzyka.
Jeśli należysz do jednej z tych grup, ryzyko ciężkiego przebiegu grypy może być u Ciebie podwyższone. Warto omówić szczepienie z lekarzem lub farmaceutą.
Ile kosztuje szczepionka przeciw grypie?
W sezonie 2026/2027 szczepionki Vaxigrip i Influvac są dostępne bezpłatnie dla uprawnionych dzieci i młodzieży do 18. roku życia, osób w wieku 65 lat i starszych oraz kobiet w ciąży i połogu.
Osoby dorosłe w wieku 18–64 lata mogą skorzystać z 50-procentowej refundacji tych preparatów. Szczepionka Efluelda jest refundowana w 50% dla osób w wieku 60 lat i starszych.
WARTO WIEDZIEĆ:
Bezpłatna szczepionka nie oznacza, że każdy preparat przeciw tej samej chorobie jest bezpłatny. Poziom refundacji zależy od konkretnej szczepionki i uprawnień pacjenta.
COVID-19 – O KROK PRZED WIRUSEM
COVID-19 jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus SARS-CoV-2. Jej objawy mogą przypominać inne infekcje układu oddechowego, jednak u części pacjentów choroba prowadzi do ciężkiego przebiegu i poważnych powikłań.
Dziś wiele osób posiada odporność nabytą dzięki wcześniejszym szczepieniom lub przebytym infekcjom. Nie oznacza to jednak, że wirus przestał stanowić zagrożenie. W sezonie 2026/2027 szczepienia zalecane są szczególnie osobom narażonym na ciężki przebieg COVID-19.
Kto należy do grup ryzyka?
- osoby powyżej 60. roku życia, szczególnie po 75. roku życia;
- kobiety w ciąży;
- osoby z chorobami współistniejącymi, m.in. cukrzycą, otyłością oraz przewlekłymi chorobami serca, płuc, nerek i wątroby;
- osoby z obniżoną odpornością;
- pacjenci onkologiczni;
- pracownicy ochrony zdrowia i placówek opieki długoterminowej;
- mieszkańcy placówek opiekuńczych.
Nie należysz do żadnej z tych grup? Nadal możesz skorzystać ze szczepienia zgodnie z obowiązującymi zaleceniami. Szczepienie przeciw COVID-19 w ramach programu publicznego jest bezpłatne dla uprawnionych pacjentów.
Jaka szczepionka jest dostępna w sezonie 2026/2027?
W aktualnym programie szczepień stosowana jest szczepionka Spikevax XFG, dostosowana do aktualnych wariantów wirusa.
U większości osób od 5. roku życia stosuje się jedną dawkę sezonową. W przypadku ciężkiego niedoboru odporności lekarz może zalecić dodatkową dawkę. U najmłodszych dzieci schemat szczepienia zależy od wcześniejszych szczepień i zakażeń.
W sezonie 2026/2027 szczepienie przeciw COVID-19 odbywa się bez e-skierowania. Termin można ustalić bezpośrednio w punkcie szczepień.
Warto pamiętać, że COVID-19 może prowadzić także do długotrwałych następstw zdrowotnych, określanych jako long COVID. Szczepienia pomagają zmniejszać ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.
RSV – GROŹNY NIE TYLKO DLA NAJMŁODSZYCH
Wiele osób kojarzy RSV przede wszystkim z zakażeniami u niemowląt i małych dzieci. To jednak uproszczenie. Syncytialny wirus oddechowy może zakażać osoby w każdym wieku, a szczególnie poważne konsekwencje powodować u niemowląt, seniorów oraz osób z chorobami przewlekłymi.
Zakażenie RSV może prowadzić do zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci, a u dorosłych do ciężkich infekcji dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenia płuc. W grupach ryzyka choroba może wymagać hospitalizacji.
Przechorowanie RSV nie zapewnia trwałej odporności, dlatego możliwe są kolejne zakażenia.
Komu szczególnie zaleca się ochronę przed RSV?
- kobietom w ciąży – szczepienie odpowiednim preparatem pomaga chronić niemowlę w pierwszych miesiącach życia;
- osobom w wieku 60 lat i starszym;
- osobom z chorobami przewlekłymi, szczególnie układu oddechowego, serca i nerek oraz cukrzycą;
- osobom z obniżoną odpornością, w tym pacjentom po przeszczepach.
W przypadku kobiet w ciąży szczepionka Abrysvo umożliwia przekazanie przeciwciał dziecku przez łożysko, co pomaga zapewnić mu bierną ochronę w pierwszych miesiącach życia. Termin szczepienia należy ustalić z lekarzem, uwzględniając etap ciąży i obowiązujące zalecenia.
Jakie szczepionki przeciw RSV są dostępne?
W Polsce dostępne są dwa preparaty: Abrysvo oraz Arexvy.
Obie szczepionki są objęte refundacją:
- osoby 65+ – szczepionka bezpłatna dla uprawnionych;
- osoby 60–64 lata – refundacja 50%;
- kobiety w ciąży – szczepionka Abrysvo bezpłatna.
Szczepienie przeciw RSV nie jest obecnie szczepieniem corocznym, takim jak szczepienie przeciw grypie. Dotychczasowe zalecenia nie przewidują rutynowego powtarzania dawki w każdym kolejnym sezonie.
GRYPA, COVID-19 I RSV – CZY MOŻNA ZASZCZEPIĆ SIĘ PODCZAS JEDNEJ WIZYTY?
Szczepienia przeciw grypie, COVID-19 i RSV można, jeśli istnieją odpowiednie wskazania medyczne, wykonać podczas jednej wizyty. Takie postępowanie określa się jako koadministrację szczepionek.
Jednoczesne podanie kilku szczepionek może ułatwić realizację zalecanej profilaktyki. Ostateczną decyzję podejmuje osoba przeprowadzająca kwalifikację do szczepienia.
W przypadku grypy najlepiej zaplanować szczepienie przed okresem największej liczby zachorowań, choć można je wykonywać także w trakcie sezonu. Szczepienia przeciw COVID-19 warto realizować zgodnie z aktualnymi zaleceniami sezonowymi. Termin szczepienia przeciw RSV powinien być dostosowany do wskazań pacjenta.
PAMIĘTAJ:
Nie każdy pacjent potrzebuje wszystkich trzech szczepień. Wybór preparatów i terminu ich podania warto omówić z lekarzem lub farmaceutą, uwzględniając wiek, stan zdrowia i dotychczasowe szczepienia.
GRYPA, COVID-19 I RSV – JAK ZASZCZEPIĆ SIĘ W APTECE?
Jeszcze niedawno wykonanie szczepienia mogło wiązać się z koniecznością odwiedzenia kilku placówek. Dziś osoby dorosłe mogą skorzystać z wielu szczepień ochronnych bezpośrednio w aptekach.
Farmaceuta posiadający odpowiednie uprawnienia może przeprowadzić kwalifikację, wystawić receptę na szczepionkę zgodnie z obowiązującymi zasadami, a następnie wykonać szczepienie.
W aptece mającej odpowiednią umowę z NFZ kwalifikacja i podanie szczepionki objętej finansowaniem są bezpłatne dla uprawnionych dorosłych pacjentów. W zależności od rodzaju preparatu sam koszt szczepionki może być pokrywany w całości lub w części przez pacjenta.
Szczepienie w aptece krok po kroku
1.
Wybierz aptekę prowadzącą szczepienia.
Nie każda placówka wykonuje wszystkie rodzaje szczepień.
2.
Sprawdź dostępność preparatu i potrzebną receptę.
Na szczepionki przeciw grypie i RSV potrzebna jest recepta. Na szczepienie przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027 nie jest wymagane e-skierowanie.
3.
Umów termin.
Skontaktuj się z wybraną apteką i zapytaj o dostępność szczepionki oraz możliwość wykonania szczepienia.
4.
Przejdź kwalifikację i wykonaj szczepienie.
Farmaceuta oceni ewentualne przeciwwskazania i udzieli informacji dotyczących postępowania po szczepieniu.
SPRAWDŹ MAPĘ APTECZNYCH PUNKTÓW SZCZEPIEŃ →
SZCZEPIENIA – PROFILAKTYKA BLIŻEJ PACJENTA
Rozszerzanie możliwości wykonywania szczepień w aptekach to istotny krok w stronę łatwiejszego dostępu do profilaktyki zdrowotnej. Dzięki temu pacjenci mogą korzystać z części szczepień w dogodniejszym miejscu i czasie, bez konieczności organizowania kilku oddzielnych wizyt.
Grypa, COVID-19 i RSV to choroby, których nie warto bagatelizować, szczególnie w przypadku osób starszych i przewlekle chorych. Odpowiednio zaplanowane szczepienia pomagają zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji i jej powikłań.
Jeśli zastanawiasz się, które szczepienia są dla Ciebie zalecane, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
